{"id":313,"date":"2022-01-27T12:40:15","date_gmt":"2022-01-27T11:40:15","guid":{"rendered":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/?p=313"},"modified":"2022-01-27T12:41:17","modified_gmt":"2022-01-27T11:41:17","slug":"rozwoj-mowy-dziecka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/2022\/01\/27\/rozwoj-mowy-dziecka\/","title":{"rendered":"Rozw\u00f3j mowy dziecka"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n
Dziecko poznaje \u015bwiat, dzi\u0119ki rozumieniu mowy, a umiej\u0119tno\u015b\u0107 m\u00f3wienia pozwala mu wyrazi\u0107 swoje spostrze\u017cenia, pragnienia i uczucia. Podstawow\u0105 wiedz\u0119 o tym, jak rozwija si\u0119 mowa dziecka powinien posiada\u0107 ka\u017cdy rodzic, aby umiej\u0119tnie kierowa\u0107 jej rozwojem. Bez tej wiedzy mo\u017cesz dziecku zaszkodzi\u0107, wymagaj\u0105c tego, czemu sprosta\u0107 nie mo\u017ce, czy te\u017c lekcewa\u017c\u0105c, przeoczaj\u0105c niepokoj\u0105ce sygna\u0142y. <\/strong><\/div>\n<\/div>\n

Nadawanie mowy i jej odbi\u00f3r zale\u017cne s\u0105 od czynno\u015bci:<\/strong><\/p>\n

\n
    \n
  • m\u00f3zgu, z kt\u00f3rych najwa\u017cniejsze s\u0105 zjawiska powstaj\u0105ce w strukturach korowych, ale wa\u017cne s\u0105 tak\u017ce zjawiska zachodz\u0105ce w uk\u0142adzie pozapiramidowym i drogach nerwowych;<\/li>\n
  • narz\u0105d\u00f3w mownych (oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych); kierowanych przez struktury korowe i zale\u017cnych tak\u017ce od dzia\u0142ania nerw\u00f3w obwodowych oraz od budowy anatomicznej wymienionych narz\u0105d\u00f3w;<\/li>\n
  • narz\u0105du s\u0142uchu i od jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci, warunkuj\u0105cych s\u0142yszenie i rozumienie mowy innych os\u00f3b, a tak\u017ce kontrol\u0119 mowy w\u0142asnej (w percepcji mowy bierze udzia\u0142 w pewnym stopniu tak\u017ce narz\u0105d wzroku, umo\u017cliwiaj\u0105cy odczytywanie mowy z ruch\u00f3w ust)<\/li>\n
  • Pamietaj! w okresie niemowl\u0119cym rozwija sie aparat mowy, bardzo wa\u017cne jest ssanie, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 mi\u0119\u015bnie j\u0119zyka, policzk\u00f3w i warg.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n

    Etapy rozwoju mowy.<\/strong><\/h2>\n

    Rozw\u00f3j mowy dziecka od narodzin do 7 roku \u017cycia dzielimy na cztery okresy: okres melodii, okres wyrazu, okres zdania i okres swoistej mowy dzieci\u0119cej.<\/p>\n

    OKRES MELODII – OD URODZENIA DO 1 ROKU \u017bYCIA<\/strong><\/h3>\n

    Pocz\u0105tkowo dziecko komunikuje si\u0119<\/strong> z otoczeniem za pomoc\u0105 krzyku<\/strong>, po kt\u00f3rym mo\u017cna rozpozna\u0107 jego potrzeby.<\/p>\n

    Oko\u0142o 7-8 miesi\u0105ca \u017cycia dziecko zaczyna reagowa\u0107 na mow\u0119, doskonale rozr\u00f3\u017cnia melodi\u0119 mowy, tzn. na podniesiony tom reaguje p\u0142aczem, a na mow\u0119 cich\u0105, pieszczotliw\u0105 reaguje u\u015bmiechem, jest zadowolone.<\/p>\n

    Oko\u0142o 10 miesi\u0105ca \u017cycia pojawiaj\u0105 si\u0119 echolalie. W okresie tym dziecko zaczyna przejawia\u0107 tendencj\u0119 do powtarzania w\u0142asnych i zas\u0142yszanych s\u0142\u00f3w. Dziecko zaczyna kojarzy\u0107 wielokrotnie powtarzane d\u017awi\u0119ki ze wskazywaniem odpowiedniej osoby lub przedmiotu.<\/p>\n

    Oko\u0142o 12 miesi\u0105ca \u017cycia dziecko zaczyna rozumie\u0107, co do niego m\u00f3wimy, reaguje na swoje imi\u0119, jest w stanie zrozumie\u0107 wi\u0119cej ni\u017c samo potrafi powiedzie\u0107. Pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze wyrazy wypowiadane ze zrozumieniem.<\/p>\n

    Co ciekawe rozw\u00f3j mowy w okresie melodii post\u0119puje zazwyczaj r\u00f3wnolegle z rozwojem fizycznym:<\/strong><\/p>\n

      \n
    • fazie g\u0142u\u017cenia odpowiada umiej\u0119tno\u015b\u0107 unoszenia g\u0142owy;<\/li>\n
    • gaworzeniu – umiej\u0119tno\u015b\u0107 siadania,<\/li>\n
    • pierwszym wyrazom – pozycja pionowa, stawanie na n\u00f3\u017cki.<\/li>\n<\/ul>\n

      OKRES WYRAZU – OD 1 DO 2 ROKU \u017bYCIA<\/strong><\/h3>\n

      Maluch rozumie o wiele wi\u0119cej s\u0142\u00f3w, wyra\u017ce\u0144 i zda\u0144, ni\u017c jest w stanie samodzielnie wypowiedzie\u0107. W s\u0142owniku dziecka pojawiaj\u0105 si\u0119 samog\u0142oski, takie jak: a, u, i, e, zazwyczaj oraz sp\u00f3\u0142g\u0142oski: p, b, m, t, d, n, \u015b, \u0107, czasem \u017a, d\u017a. Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c onomatopeje, np. mu, cha\u0142-cha\u0142, mia\u0142, itp.<\/p>\n

      Pojawiaj\u0105 si\u0119 wyrazy takie jak: mama, tata, papa, papu. Dziecko pocz\u0105tkowo upraszcza budow\u0119 s\u0142\u00f3w wymawiaj\u0105c pierwsz\u0105 sylab\u0119 lub ko\u0144c\u00f3wk\u0119 wyrazu, np. mi\u015b-mi, daj-da, jeszcze-eszcze, zabacz-a\u0107.<\/p>\n

      Mi\u0119dzy 14-15 miesi\u0105cem \u017cycia dziecka, nast\u0119puje rozkwit wymawianych przez dziecko pojedynczych wyraz\u00f3w. Jest to spowodowane burzliwym rozwojem ruchowym, jak i umys\u0142owym dziecka. Dziecko zaczyna chodzi\u0107, nast\u0119puje rozw\u00f3j spostrzegania i pami\u0119ci dziecka, a tak\u017ce intensywne poznawanie otaczaj\u0105cego \u015bwiata i nazywanie przez dziecko interesuj\u0105cych go przedmiot\u00f3w, a tak\u017ce odgrywanie ich cech.<\/p>\n

      OKRES ZDANIA – OD 2 DO 3 ROKU \u017bYCIA.<\/strong><\/h3>\n

      Mi\u0119dzy 2 a 3 rokiem \u017cycia nast\u0119puje rozkwit mowy dziecka. Dziecko zaczyna budowa\u0107 zdania, pocz\u0105tkowo s\u0105 to zdania proste, kt\u00f3re s\u0105 z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch, trzech wyraz\u00f3w, nast\u0119pnie przechodzi w wypowiedzi d\u0142u\u017csze, cztero – pi\u0119cio wyrazowe. Pierwsze zdania s\u0105 twierdz\u0105ce, a nast\u0119pnie pojawiaj\u0105 si\u0119 zdania pytaj\u0105ce i rozkazuj\u0105ce. Dziecko u\u017cywa przede wszystkim rzeczownik\u00f3w, czasowniki pocz\u0105tkowo u\u017cywane s\u0105 w formie bezokolicznika. Przypadki s\u0105 u\u017cywane cz\u0119sto niepoprawnie. Dziecko nie potrafi jeszcze wypowiada\u0107 poprawnie wszystkich g\u0142osek – g\u0142oski trudne, s\u0105 zast\u0119powane g\u0142osk\u0105 \u0142atwiejsz\u0105.<\/p>\n

      Dziecko s\u0142yszy b\u0142\u0119dnie wypowiedziane s\u0142owa i poprawia je. \u015awiadczy to o r\u00f3\u017cnicowaniu s\u0142uchowym prawid\u0142owej, jak i nieprawid\u0142owej wymowy s\u0142\u00f3w. Na tym etapie mowa dziecka jest zrozumia\u0142a nie tylko dla najbli\u017cszych, ale tak\u017ce dla otoczenia.<\/p>\n

      W wieku 3 lat dziecko wypowiada prawid\u0142owo sp\u00f3\u0142g\u0142oski: p, b, m, f, w, k, g, h, t, d, n, l<\/strong>, oraz samog\u0142oski ustne: a, o, u, e, y, i, a,<\/strong> czasem nosowe: \u0105, \u0119.<\/p>\n

      Pod koniec tego okresu pojawia si\u0119: s, z, c, dz<\/strong>, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142o zast\u0119powane przez dziecko: \u015b, \u017a, \u0107, d\u017a.<\/strong><\/p>\n

      OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECKA – OD 3 DO 7 ROKU \u017bYCIA.<\/strong><\/h3>\n

      Mowa w dalszym ci\u0105gu si\u0119 rozwija, nast\u0119puje rozw\u00f3j artykulacyjny, wzbogaca si\u0119 zas\u00f3b s\u0142ownictwa, rozwija si\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania zda\u0144 z\u0142o\u017conych. U czterolatk\u00f3w w dalszym ci\u0105gu wyst\u0119puj\u0105 zniekszta\u0142cenia, ale w nieco mniejszym stopniu. Pojawiaj\u0105 si\u0119 neologizmy.<\/p>\n

      Dziecko 3 letnie<\/strong>, potrafi porozumie\u0107 si\u0119 z otoczeniem, jego mowa jest ju\u017c w pewnym stopniu ukszta\u0142towana, jednak jej rozw\u00f3j odbywa si\u0119 w dalszym ci\u0105gu i cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 b\u0142\u0119dy. Dziecko trzyletnie powinno ju\u017c wymawia\u0107 wszystkie samog\u0142oski ustne i nosowe, sp\u00f3\u0142g\u0142oski: p, b, m, f, w, \u015b, \u017a, \u0107, d\u017a, \u0144, k, g, h, t, t, d, n, l, \u0142, j. Pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c g\u0142oski takie jak: s, z, c, dz. Dziecko ju\u017c umie wypowiada\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych g\u0142osek poprawnie w izolacji, a w mowie potocznej zast\u0119puje je za\u015b g\u0142oskami \u0142atwiejszymi. Dziecko zmi\u0119kcza g\u0142oski: s, z, c, dz, sz, \u017c, cz, d\u017c na g\u0142oski: \u015b, \u017a, \u0107, d\u017a.<\/p>\n

      Najcz\u0119stsze b\u0142\u0119dy j\u0119zykowe pojawiaj\u0105ce si\u0119 u trzylatk\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 do 5 roku \u017cycia, to:<\/p>\n

        \n
      • opuszczanie sylaby pocz\u0105tkowej lub ko\u0144cowej (zupa pomidorowa = zupa midolowa, lokomotywa – komotywa);<\/li>\n
      • przestawianie g\u0142osek w wyrazie (\u0142awka = wa\u0142ka);<\/li>\n
      • tworzenie nowych wyraz\u00f3w (zadzwoni\u0107 + telefonowa\u0107 = zatelefoni\u0107, \u017celazko = prasowaczka, oparcie krzes\u0142a = opieranka).<\/li>\n
      • g\u0142oska r mo\u017ce by\u0107 wymawiana jako  j  lub  l , ewentualnie jako  \u0142 ,<\/li>\n
      • zamiast  f  wyst\u0119puje cz\u0119sto  ch  i odwrotnie.<\/li>\n<\/ul>\n

        Dziecko 4 letni<\/strong>e, potrafi ju\u017c m\u00f3wi\u0107 o przesz\u0142o\u015bci i przysz\u0142o\u015bci. Zadaje mn\u00f3stwo pyta\u0144.<\/p>\n

          \n
        • utrwalaj\u0105 si\u0119 g\u0142oski s, z, c, dz, dziecko nie powinno ich zamienia\u0107 na ich zmi\u0119kczone odpowiedniki \u015b, \u017c, \u0107, d\u017c;<\/li>\n
        • g\u0142oski sz, \u017c, cz, d\u017c dziecko mo\u017ce wymienia\u0107 na s, z, c, dz – jest to tzw. seplenienie fizjologiczne;<\/li>\n
        • pojawia si\u0119 g\u0142oska r, cho\u0107 jej brak nie powinien jeszcze niepokoi\u0107;<\/li>\n
        • mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 tzw. hiperpoprawno\u015b\u0107 zwi\u0105zana z opanowaniem nowych, trudnych g\u0142osek np. zast\u0119powanie g\u0142osek s, z, c, dz, przez sz, \u017c, cz, d\u017c – np.: szt\u00f3\u0142, czukierek; <\/li>\n<\/ul>\n

          Dziecko 5-6  letnie<\/strong>, mowa dziecka w tym wieku powinna by\u0107 zrozumia\u0142a a wypowiedzi dziecka wielozdaniowe<\/p>\n

            \n
          • dziecko potrafi ju\u017c bezb\u0142\u0119dnie powt\u00f3rzy\u0107 sz, \u017c, cz, d\u017c, cho\u0107 w mowie potocznej mog\u0105 wci\u0105\u017c by\u0107 zast\u0119powane przez s, z, c, dz;<\/li>\n
          • g\u0142oska r powinna by\u0107 ju\u017c wymawiana, chocia\u017c cz\u0119sto pojawia si\u0119 dopiero w tym okresie;<\/li>\n
          • wypowiedzi uwzgl\u0119dniaj\u0105 kolejno\u015b\u0107 zdarze\u0144 i zale\u017cno\u015bci przyczynowo – skutkowe, s\u0105 zwykle poprawne gramatycznie;<\/li>\n
          • dziecko potrafi wyja\u015bni\u0107 znaczenie s\u0142\u00f3w, opisa\u0107 cechy przedmiot\u00f3w i mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich zastosowania;<\/li>\n
          • dziecko ch\u0119tnie poprawia innych i samego siebie, szukaj\u0105c prawid\u0142owego brzmienia wyrazu;<\/li>\n<\/ul>\n

            Dziecko 6 -7 letnie<\/strong>. powinno ju\u017c prawid\u0142owo wymawia\u0107 wszystkie g\u0142oski, oraz powinno mie\u0107 opanowane m\u00f3wienie.<\/p>\n

              \n
            • powinno poprawnie wymawia\u0107 wszystkie d\u017awi\u0119ki nawet te najtrudniejsze do opanowania czyli g\u0142oski sz, \u017c, cz, d\u017c oraz r;<\/li>\n
            • umie\u0107 por\u00f3wnywa\u0107 (odnajdywa\u0107 r\u00f3\u017cnice i podobie\u0144stwa) oraz klasyfikowa\u0107 przedmioty pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci, kszta\u0142tu, koloru, ci\u0119\u017caru, funkcji u\u017cytkowej<\/li>\n
            • dokonywa\u0107 analizy i syntezy s\u0142uchowej wyraz\u00f3w o prostej budowie fonetycznej (tzw. g\u0142oskowania)<\/li>\n
            • wyodr\u0119bnia\u0107 g\u0142oski na pocz\u0105tku, na ko\u0144cu i w \u015brodku wyrazu<\/li>\n
            • samodzielnie wymy\u015bla\u0107 wyrazy rozpoczynaj\u0105ce si\u0119 na dan\u0105 g\u0142osk\u0119<\/li>\n
            • wyklaskiwa\u0107 ilo\u015b\u0107 sylab w wyrazie<\/li>\n
            • okre\u015bla\u0107 po\u0142o\u017cenie przedmiotu wzgl\u0119dem otoczenia (nad, pod, obok, mi\u0119dzy, wewn\u0105trz itp.)<\/li>\n
            • okre\u015bla\u0107 kierunek (do ty\u0142u, na wprost, w bok itp.)<\/li>\n<\/ul>\n

              NORMY ROZWOJOWE<\/strong><\/h3>\n

              Norm\u0105 rozwojow\u0105 jest, je\u015bli dziecko w wieku:<\/strong><\/p>\n

              0 -1 roku – komunikuje si\u0119 z doros\u0142ymi za pomoc\u0105 krzyku, g\u0142u\u017cy, gaworzy, wymawia pierwsze wyrazy: mama, tata, baba, lala;<\/p>\n

              1 – 2 lat – U\u017cywa prawie wszystkich samog\u0142osek, z wyj\u0105tkiem nosowych (\u0105, \u0119) oraz wymawia niekt\u00f3re sp\u00f3\u0142g\u0142oski ( p, b, m, t, d, n, k, \u015b, \u017a, \u0107 d\u017a, ch). Pozosta\u0142e zast\u0119puje innymi. Wypowiada si\u0119 jednowyrazowo: np.: kaczka – kaka, pomidor – midol;<\/p>\n

              3 lat – porozumiewa si\u0119 prostymi zdaniami, wymawia wszystkie samog\u0142oski i sp\u00f3\u0142g\u0142oski (p, pi, b, bi, m, mi, n, ni, f, fi, w, wi, t, d, n, l, li, \u015b, \u017a, d\u017a, j, k, ki, g, gi, ch);<\/p>\n

              4 lat – wymawia g\u0142oski s, z, c, dz;<\/p>\n

              5 – 6 lat – wymawia g\u0142oski sz, \u017c, cz, d\u017c, r;<\/p>\n

              7 lat – ma utrwalon\u0105 poprawn\u0105 wymow\u0119 wszystkich g\u0142osek oraz opanowan\u0105 technik\u0119 m\u00f3wienia.<\/p>\n

               <\/p>\n

              Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce ka\u017cde dziecko rozwija si\u0119 we w\u0142asnym, swoistym tempie i niewielkie op\u00f3\u017anienia rozwoju mowy nie powinny by\u0107 powodem do niepokoju<\/strong>. Stopie\u0144 rozwoju mowy w danym momencie zale\u017cy od r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w. Do najwa\u017cniejszych nale\u017c\u0105 psychofizyczny rozw\u00f3j dziecka oraz wp\u0142yw \u015brodowiska. Op\u00f3\u017anienia w pojawianiu si\u0119 poszczeg\u00f3lnych stadi\u00f3w rozwoju mowy nie powinny przekracza\u0107 6 miesi\u0119cy, je\u017celi kt\u00f3ry\u015b z etap\u00f3w rozwoju mowy op\u00f3\u017ania si\u0119 koniecznie skonsultuj si\u0119 z logoped\u0105.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

              <\/p>\n

              Pomoc logopedy mo\u017ce by\u0107 przydatna tak\u017ce w przypadku, gdy dziecko:<\/strong><\/p>\n

                \n
              • rodzi si\u0119 przedwcze\u015bnie z objawami wcze\u015bniactwa,<\/li>\n
              • manifestuje problemy neurorozwojowe,<\/li>\n
              • rozwija si\u0119 wolno i nieharmonijnie,<\/li>\n
              • ma stwierdzone nieprawid\u0142owe napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe,<\/li>\n
              • p\u00f3\u017ano podnosi g\u0142\u00f3wk\u0119, p\u00f3\u017ano siada i p\u00f3\u017ano chodzi,<\/li>\n
              • ma lub mia\u0142o k\u0142opoty ze ssaniem, po\u0142ykaniem, gryzieniem, \u017cuciem,<\/li>\n
              • nieprawid\u0142owo reaguje lub wcale nie reaguje na d\u017awi\u0119ki otoczenia,<\/li>\n
              • ma\u0142o gaworzy,<\/li>\n
              • jest ma\u0142o aktywne g\u0142osowo,<\/li>\n
              • oddycha przez usta,<\/li>\n
              • uporczywie \u015blini si\u0119 (nie kontroluje wycieku \u015bliny),<\/li>\n
              • ma nieprawid\u0142owo zbudowane narz\u0105dy mowy mi\u0119dzy innymi j\u0119zyk, podniebienie,<\/li>\n
              • zbyt d\u0142ugo by\u0142o karmione butelk\u0105 i ssie smoczek (ponad 6, 9 miesi\u0105c \u017cycia),<\/li>\n
              • jest nadruchliwe lub apatyczne.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Dziecko poznaje \u015bwiat, dzi\u0119ki rozumieniu mowy, a umiej\u0119tno\u015b\u0107 m\u00f3wienia pozwala mu wyrazi\u0107 swoje spostrze\u017cenia, pragnienia i uczucia. Podstawow\u0105 wiedz\u0119 o tym, jak rozwija si\u0119 mowa dziecka powinien posiada\u0107 ka\u017cdy rodzic, […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-313","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-logopedia","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=313"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":314,"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/313\/revisions\/314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole102.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}